Lojik (Mantıksal) Kapılar

Merhaba arkadaşlar… Bu yazımda sizlere mantıksal devreler hakkında bilgiler vereceğim. Mantıksal devreleri nerelerde kullanabileceğimize dair bir örnek vermek gerekirse şunu söyleyebiliriz: Mesela hırsızlara karşı bir alarm sistemimiz var. Siren dışarıda. Normalde sirenler 2 kablo ile çalışır. Fakat biz 8 kablolu bir eternet kablosu alıp 8 kablodan ikisini sireni çalıştırmak için kullanıp kalanlara da 5 volt verebiliriz. Ve 5 volt verdiğimiz kablolara NOT kapısı bağlayıp bir siren de apartmana koyarsak içinde 5 volt bulunan bir kablo kesildiğinde apartmandaki sirenin çalışmasını sağlayabiliriz.

[sam id=”1″ codes=”true”]

 
[sam id=”1″ codes=”true”]

Yani kısaca özetlersek: Birden çok çıkış verdiğimiz bir devreden tek bir çıkış alabiliriz. Dijital elektroniğin temellerini oluşturur. Entegreler halinde kullanılırlar. Bu entegrelerin içlerinde ise temel elektronik devre elemanlarından olan transistör bulunur.

Temel olarak 3 tür kapı bulunur:

  • VE (AND)
  • VEYA (OR)
  • DEĞİL (NOT)

Diğer kapılar ise bu 3 türün türemesi ile elde edilmiştir:

  •  VEDEĞİL (NAND)
  •  VEYADEĞİL (NOR)
  • ÖZELVEYA (XOR)
  • ÖZELVEYADEĞİL (XNOR)

Şimdi bu kapıların özelliklerinden bahsedelim:

mantiksal_kapilar_1,

Şimdi sırayla bunların özelliklerinden bahsedelim:

VE KAPISI:

A girişine 0 verip B girişine de 0 verirsek çıkış 0 olur.

A girişine 0 verip B girişine      1 verirsek çıkış 0 olur.

A girişine 1 verip B girişine      0 verirsek çıkış 0 olur.

A girişine 1 verip B girişine de 1 verirsek çıkış 1 olur.

Yani doğruluk tablosunun son sütünu (Çıkış) iki girişin de çarpımıyla bulunur. 

VEYA KAPISI:

A girişine 0 verip B girişine de 0 verirsek çıkış 0 olur.

A girişine 0 verip B girişine      1 verirsek çıkış 1 olur.

A girişine 1 verip B girişine      0 verirsek çıkış 1 olur.

A girişine 1 verip B girişine de 1 verirsek çıkış 1 olur.

Yani doğruluk tablosunun son sütünu girilen iki veya daha çok değerin toplanması ile bulunur. 

DEĞİL KAPISI:

A girişine 1 verirsek çıkış 0 olur.

B girişine 0 verirsek çıkış 1 olur.

Yani çıkış, girilen değerin tersi olacaktır.

VEDEĞİL KAPISI:

A girişine 0 verip B girişine de 0 verirsek çıkış 1 olur.

A girişine 0 verip B girişine      1 verirsek çıkış 1 olur.

A girişine 1 verip B girişine      0 verirsek çıkış 1 olur.

A girişine 1 verip B girişine de 1 verirsek çıkış 0 olur.

Bu kapıda çıkışı bulmak için girilen iki değer çarpılır ve tersine çevrilir. 

VEYADEĞİL KAPISI:

A girişine 0 verip B girişine de 0 verirsek çıkış 1 olur.

A girişine 0 verip B girişine      1 verirsek çıkış 0 olur.

A girişine 1 verip B girişine      0 verirsek çıkış 0 olur.

A girişine 1 verip B girişine de 1 verirsek çıkış 0 olur.

Yani çıkışı bulmak için girilen değerler toplanır ve sonucun tersi alınır. 

ÖZELVEYA KAPISI:

A girişine 0 verip B girişine de 0 verirsek çıkış 0 olur.

A girişine 0 verip B girişine      1 verirsek çıkış 1 olur.

A girişine 1 verip B girişine      0 verirsek çıkış 1 olur.

A girişine 1 verip B girişine de 1 verirsek çıkış 0 olur.

Yani girilen değerler birbirinden farklı olduğunda çıkış 1 olur. Fakat diğer tüm durumlarda çıkış 0’dır.

ÖZELVEYADEĞİL KAPISI:

A girişine 0 verip B girişine de 0 verirsek çıkış 1 olur.

A girişine 0 verip B girişine      1 verirsek çıkış 0 olur.

A girişine 1 verip B girişine      0 verirsek çıkış 0 olur.

A girişine 1 verip B girişine de 1 verirsek çıkış 1 olur.

Yani XOR kapısının sonucunun tersini üretir. Sadece herhangi bir girişi 1 olduğunda 0 değerini verir. Diğer tüm durumlarda ise 1 değerini verir. 

Şimdilik temel bilgileri versem yeterli olur. Bu konuyu daha sonra güncelleyeceğim. O zaman çok daha ayrıntılı bilgiler vereceğim.
[sam id=”1″ codes=”true”]